iArbeid brengt Noorse inclusie-ervaring naar Brussel — en trekt een Europees project over Customised Employment
Noorwegen is geen EU-lid, maar Europees beleid bepaalt in toenemende mate hoe Noorwegen mensen aan het werk betrekt. iArbeid — de nationale werkgevers- en belangenorganisatie voor Noorse aanbieders van arbeidsrehabilitatie, training en aangepast werk — heeft besloten niet af te wachten. Ze wil dat beleid mee vormgeven.
Volgens iArbeid bracht het team vorige week in Brussel door met ontmoetingen met de European Commission, vertegenwoordigers van EFTA/EEA, het European Platform for Rehabilitation (EPR), het European Disability Forum en Noorse ministeries in Norway House, de zetel van de Noorse Missie bij de EU.
"We nemen niet deel aan deze gesprekken om alleen te leren. We doen mee om invloed uit te oefenen," schreef het team na het bezoek.
Eén uitdaging, geen twee
De boodschap van iArbeid in Brussel was dat Europa en Noorwegen voor dezelfde paradox staan. Werkgevers hebben moeite om mensen te vinden, terwijl te veel mensen buiten de arbeidsmarkt blijven. In de woorden van iArbeid zijn arbeidstekorten en uitsluiting "niet twee afzonderlijke uitdagingen. Het is dezelfde uitdaging" — en de oplossing vereist verandering op systeemniveau.
De organisatie zegt op drie niveaus tegelijk te werken:
- Beleid — als lid van EPR, het in Brussel gevestigde netwerk van dienstverleners aan mensen met een beperking, brengt iArbeid Noorse ervaring in bij Europese discussies over inclusie, werkgelegenheid en sociale duurzaamheid. EPR verwelkomde iArbeid als nieuw lid uit Noorwegen in december 2025.
- Partnerschappen — via het Erasmus+-project CeVET.
- Praktijk — via inclusieve werving: werkgevers helpen om onvervulde behoeften te ontdekken en taken opnieuw te ontwerpen, zodat echte bedrijfsbehoeften worden afgestemd op de sterke punten van mensen die momenteel geen werk hebben.
CeVET: een door Noorwegen geïnitieerd Europees project
Het duidelijkste bewijs dat iArbeid optreedt als initiatiefnemer en niet alleen als deelnemer is CeVET (Customised Employment to support VET Training). iArbeid nam het initiatief voor het project en is verantwoordelijk voor de methodologie, aldus EPR. De formele coördinator is Fønix AS, een aanbieder van arbeidsrehabilitatie in eigendom van de gemeente Sandefjord; iArbeid omschrijft de twee als gezamenlijke leiders van het werk.
Het project loopt van september 2024 tot februari 2027 met een EU-subsidie van €400.000, volgens de Erasmus+-projectdatabase van de Europese Commissie. Het brengt zes organisaties uit vijf landen samen:
- Fønix AS (coördinator) en iArbeid (Noorwegen)
- Mariaberg e.V. (Duitsland) — een grote non-profitorganisatie die beroepsopleiding en werk biedt aan mensen met een beperking, en lid van EPR
- Consorzio sociale R.I.B.E.S. (Italië) — een consortium van sociale coöperaties in Bergamo dat werkt aan huisvesting, zorg en arbeidsinclusie
- Ensuma Empleo Social (Spanje) — een speciaal werkgelegenheidscentrum en arbeidsintegratiebedrijf, gerund door Fundación INTRAS
- JANUS Education Network (Ierland) — een trainings- en adviesorganisatie gericht op inclusie
Het doel is mensen met een verstandelijke beperking te helpen een baan te krijgen en te behouden op de open arbeidsmarkt, door beroepsopleiders, trainers en arbeidsbemiddelingsspecialisten uit te rusten met de methoden van Customised Employment — een aanpak die uitgaat van wat een specifieke werkgever nodig heeft en wat een specifiek persoon goed kan, en daaromheen een baan bouwt.
De partners kwamen bijeen voor een kick-off in Sandefjord in oktober 2024, in Valladolid in april 2025 en gedurende vier dagen in Bergamo in juni 2026, waar ze samen alle modules voor een digitaal trainingsplatform doornamen. De cursus bestaat uit 9 modules, en Ensuma meldt dat het doel is om 30 professionals per land op te leiden. iArbeid zegt dat het platform en een handboek voor job developers eind 2026 voor iedereen beschikbaar zullen zijn.
Getest in tien Noorse bedrijven
In Noorwegen hebben tien bedrijven de methode in 2025 uitgeprobeerd. Na acht maanden piloteren meldde iArbeid dat 22 kandidaten goed op weg waren hun pad in het arbeidsleven te vinden. Een van de pilootbedrijven, Empus, helpt nu mee de methode te onderwijzen: iArbeids cursus Customised Employment in Oslo wordt gegeven door Merethe Horgen van iArbeid, Julie Amundrød Furuhatt van Fønix en Janne M. Auensen van Empus, met voorbereiding op het gratis CeVET-leerplatform.
Invloed in beide richtingen
"Europees beleid bepaalt in toenemende mate inclusie in Noorwegen. Maar invloed werkt in beide richtingen," schreef iArbeid, en stelde dat Noorse innovatie meehelpt Europese oplossingen vorm te geven.
iArbeid wordt geleid door directeur Onar Aanestad. De organisatie bedankte het EPR-team en zijn secretaris-generaal Alicia Gómez Campos voor het mogelijk maken van het Brusselse programma. Onder de contacten die iArbeid noemde in verband met het bezoek was Monika Chaba, Policy Officer bij het directoraat-generaal Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Inclusie van de Europese Commissie, die het werk van de Commissie aan het Disability Employment Package coördineert.
Bronnen: iArbeids post op LinkedIn (november 2026); CeVET in de Erasmus+-projectdatabase; CeVET-project en partners; iArbeid — EPR-ledenprofiel; EPR Annual Report 2025; iArbeid: Customized Employment in Noorwegen; iArbeid: CeVET-bijeenkomst in Italië; Ensuma: CeVET-update.